Eco Domuś Expo

Eco Domuś Expo to interdyscyplinarny, cykliczny program, łączący artystów, architektów, badaczy, studentów, ekologów oraz lokalnych mieszkańców we wspólnym poszukiwaniu nowych relacji pomiędzy architekturą, ekologią, krajobrazem i kolektywnymi praktykami. Zaczęło się od ruiny spichlerza Waltera Gropiusa, z którą trzeba było się jakoś zmierzyć. Odpowiedzią był otwarty nabór którym zaprosiliśmy do wspólnego projektowania pawilonów. Od samego początku podkreślaliśmy – to nie jest konkurs. Nie szukaliśmy jednego zwycięskiego projektu, tylko wspólnie, z różnych perspektyw, szukaliśmy form dla przyszłościowej ekowioski i cyklicznej wystawy Eco Domuś Expo. Zaprosiliśmy do nadsyłania propozycji ekofabrykowanych oraz ekonomicznych pawilonów pod gołym niebem, które miały stanąć w Ogrodzie Przyjaźni przylegającym do Spichlerza Gropiusa – jako punkt wyjścia do namysłu nie tylko nad rozwojem tego miejsca, ale nad metodami partycypacyjnych działań w przestrzeni. Towarzyszyły temu słowa Margaret Mead, które do dziś dobrze oddają nasze podejście:

„[…] Być miejscem, w którym grupy kobiet i mężczyzn poszukują i rozwijają rzeczy, które są dla nich najważniejsze i najcenniejsze… jeśli mamy osiągnąć bogatszą kulturę, bogatą w kontrastujące wartości, musimy rozpoznać całe spektrum ludzkiego potencjału, i utkać mniej arbitralną tkankę społeczną, w której każdy ludzki talent może znaleźć odpowiednie miejsce.” – Margaret Mead

Co z tego wynikło

EcoDomuś wyrósł z potrzeby wyobrażenia alternatywy dla eksploatacji spichlerza i dziś funkcjonuje jako niezależny program. Badamy kulturowy i ekologiczny potencjał nieukończenia, ruin oraz wspólnych procesów transformacji, poprzez warsztaty, wykłady, działania artystyczne, spacery, eksperymentalne działania budowlane oraz partycypacyjne formy badań. Każda kolejna edycja Eco Domuś Expo to organicznie zmieniająca się, plenerowa wystawa projektów, prototypów oraz pełnowymiarowych przykładów zrównoważonej, modułowej i ekologicznej architektury. Łąka, torfowisko, las i wieś Jankowo otaczające spichlerz stają się przestrzenią wystawienniczą dla projektów osób studenckich i początkujących architektów, a sam spichlerz – tłem dla tej wystawy małej architektury. Naszym celem jest, by ta łąka stała się z czasem miejscem na kształt Serpentine Gallery Pavilion albo ogrodu pawilonów znanego z weneckiego Biennale – miejscem, w którym kolejne generacje twórców zostawiają trwały, choć wciąż zmieniający się ślad, miejscem, które jest udostępniane w celu pokazywania alternatywnych metod budowania architektury.

Dla kogo jest Eco Domuś

Można przyjechać z własnym projektem pawilonu – albo dołączyć do budowy czyjegoś. Nie trzeba być architektem: Eco Domuś Expo to praktyka terenowa dla szkół artystycznych i architektonicznych oraz przemysłów kreatywnych, ale także interdyscyplinarna współpraca – z artystami, rzemieślnikami, ekologami, lokalną społecznością – wnosi tu równie dużo, co doświadczenie stricte architektoniczne. Łączy nas wspólne, kolektywne doświadczenie – przy spichlerzu wciąż brakuje schronienia, i wspólnie próbujemy to zmienić. Do budowy używamy wyłącznie materiałów z odzysku. Powstają przy tym najróżniejsze rzeczy – nie ma jednego wzorca pawilonu ani jednej właściwej skali, od małych struktur po pełnowymiarowe konstrukcje. Chodzi nam o to, by cały proces promował partycypacyjne podejście do architektury: projektowanie i budowanie wspólnie, nie dla kogoś.

Wartości i metoda

W naszym projekcie stosujemy demokratyczny, dostępny i współpracujący proces, ewaluowany w trakcie realizacji. Przyświeca nam motto: Less Ego More Eco. Odwołujemy się do tradycji Bauhausu, Black Mountain College, manifestu First Things First, History of Housing Exhibitions czy The Woman’s Building, a na miejscu rozwijamy bibliotekę – czytelnię tematyczną, gromadzącą teksty myślicieli dla nas najważniejszych, takich jak Buckminstera Fullera, Charlotte Perriand, Marie Meloney, Roberta Owena, Waltera Gropiusa, Renza Piano/RPBW, Rural Studio, Shigeru Ban Studio, Maya Lin Studio i wielu innych. Chcemy promować idee nam bliskie, które łączą uczenie się poprzez działanie, pomaganie, oraz praktykę.

Efekt

Wierzymy, że Eco Domuś Expo przynosi korzyści na wielu polach procesów twórczych – architektury, projektowania, sieci współpracy, ochrony zabytków i rewitalizacji. Ochrona spichlerza dzieje się tu przez żywe użytkowanie, a nie tylko konserwację, a program wzmacnia potencjał turystyczny regionu. Projekt rozwijany jest przez Fundację Warsaw Bauhaus, przy współpracy z partnerami akademickimi i instytucjonalnymi, m.in. Muzeum Architektury i Bergen School of Architecture, oraz przy wsparciu środków związanych z KPO, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Poprzednie edycje

2023 – Eco Domuś Prototyp. We wrześniu 2023 roku w ramach projektu Wspólnie dla Dziedzictwa zaprezentowano prototyp plenerowej przestrzeni wystawienniczej, tzw. Pawilon Pamięci, zaprojektowany przez grupę ProToLab a także publikacja programu działań przy Spichlerzu Gropiusa, obejmującego: stworzenie wystawy architektonicznej w formie ekowioski oraz prowadzenie multidyscyplinarnego programu wymiany dot. autonomicznych schronień i siedlisk

2025 – Open call „PeacePokójPavilion” oraz pilotażowa edycja Eco Domuś Expo – plenerowa wystawa projektów i prototypów małej architektury wokół Spichlerza Gropiusa.

2026 – Open call na Pawilon Pokoju oraz trzecia edycja festiwalu architektury EcoDomuś (18–23 lipca), w ramach której wyłoniono m.in. Pawilon Deszczowy Thore’a Terpilowskiego.

Udostępnij:

Dodaj do ulubionych: