W dniach 3–6 października 2024 w Jankowie Pomorskim przed zabytkowym Spichlerzem Waltera Gropiusa, o który Fundacja dba już od ponad trzech lat, odbył się Międzynarodowy Festiwal Grzybów.
Młodzi artyści, projektanci, studenci i architekci mieli okazję działać wraz z lokalną społecznością Jankowa. Utworzony tymczasowy pawilon wystawowy, namioty oraz teren leśny wokół Spichlerza stały się nowymi przestrzeniami dla działań artystycznych, przez co zwiększyła się dostępność sztuki dla publiczności z okolic Drawska. Tym samym region jako doświadczający wyzwań związanych z rozwojem gospodarczym mógłby skorzystać w przyszłości ze stworzenia istotnego miejsca kultury, zbudowanego w oparciu o idee łączące różne środowiska naukowo-artystyczne. Istotne przy tym dla Fundacji Warsaw Bauhaus jest inicjowanie wzrostu świadomości społecznej w zakresie dziedzictwa przyrodniczego oraz w kształtowaniu idei zrównoważonego rozwoju.
pod Spichlerzem Gropiusa
Wspólnym mianownikiem działań tegorocznej edycji Festiwalu były grzyby, z których słyną lasy wokół Drawska. Grzyby, a dokładnie ich niewidzialna sieć podziemnych połączeń, stanowiła metaforę możliwej współpracy pomiędzy odrębnymi grupami twórców i ich odbiorców. Animatorzy kultury oraz artyści zorganizowali w Jankowie Pomorskim serię działań, które umożliwiły zarówno dzieciom, jak i dorosłym zaangażowanie się w twórcze aktywności pobudzające wyobraźnię i pozwalające oderwać się od rutyny codziennych obowiązków.
W ramach festiwalu zorganizowane instalacje poetyckie, wizualne i dźwiękowe odbywały się w lesie, na placu i łąkach przed Spichlerzem i w tymczasowych namiotach wystawowych. Część działań była realizowana także online, co pozwoliło dotrzeć do szerszego grona odbiorców. Przeprowadzone natomiast warsztaty proekologiczne zakończone pochodem leśnym były szansą na wzbudzenie zainteresowania mieszkańców ruchem spółdzielczym, wytwórczością oraz uwrażliwienie ich na dostępne dobra środowiska leśnego. Podczas wspólnego pochodu, warsztatów i gier mieszkańcy traktowani byli jako równoprawni partnerzy, współtwórcy projektu. Działania warsztatowe prezentowały potencjał lokalnej flory, szczególnie grzybów, jako materiału muzycznego oraz budulcowego, zaprezentowały możliwość produkcji tkanin i papieru z wykorzystaniem roślin, materiałów z recyklingu oraz odpadów drewnianych z tartaków.
Ważnym aspektem edukacji społecznej prowadzonej przez Fundację jest wzrost wiedzy na temat potrzeby inwestowania w bioróżnorodność i ochronę Trzecich Krajobrazów, wzrost wiedzy gatunkowej (rośliny i drzewa), w zakresie nazewnictwa, kulturowego i etnograficznego aspektu oraz wykorzystywania roślin w farmaceutyce i kuchni. Jednocześnie ten komponent wzmacnia postawę wobec trendu SYMBIOCENU, który w przeciwieństwie do antropocentrycznych idei, stawia człowieka na równi i w koegzystencji ekocentrycznej, w której skupiamy się na naturze i wzajemnych relacjach między istotami ludzkimi i nie-ludzkimi. Do praktycznego zaprezentowania tych idei zaprosiliśmy także Jonatana Jurkowskiego, który poprowadził warsztaty tworzenia papieru z tkanin i roślin oraz badaczkę Annę Lewandowską, która zaprezentowała możliwości użycia grzybów w architekturze i budownictwie. Dyrektor Muzeum Architektury we Wrocławiu, Michał Duda poprowadził dyskusję na temat surowców budowlanych pochodzenia naturalnego.
Pierwszego i drugiego dnia Festiwalu odbyły się warsztaty dla dzieci z Jankowa, podczas których projektowały one kostiumy inspirowane grzybami z użyciem naturalnych materiałów znalezionych w lesie oraz ubraniami z second-handów.. Rozpoczęła się także wspólna budowa rzeźby wielkoformatowej – Złotej Kurki. Zaprezentowano plenerowy spektakl teatralny „Walden” według Henry’ego Davida Thoreau autorstwa Ludomira Franczaka. Teatr cieni rozgrywający się na fasadzie spichlerza zebrał sporą publiczność, zarówno spośród młodszych, jak i starszych mieszkańców Jankowa.
Kolejnym elementem twórczej aktywizacji mieszkańców było zwołanie Dziecięcego Jury, które oceniało fotografie nadesłane na konkurs „Grzyby w Kadrze”, ogłoszony na początku sierpnia. Tematem konkursu były relacje człowieka ze światem grzybów. Dzieci głosując wybrały najlepsze, według nich, fotografie i udostępniły wystawę dla zwiedzających. Festiwal przypomniał także o bogatej historii i zasobach regionu, zapraszając jego mieszkańców do wspólnego tworzenia archiwum zabytku. Aktywne uczestnictwo mieszkańców w projekcie wzmacnia więzi społeczne – kluczowe dla odporności społeczno-gospodarczej regionu.
Obchody Festiwalu Grzybów wzbogacili także artyści z wcześniejszego zorganizowanego w sierpniu Letniego Instytutu Artycypacji. Wspólny koncert przygotował duet Anna Kulak studentka Akademii Sztuki w Szczecinie i student z Norymbergii, Paul Heinritz. Na październikowe wydarzenia przyjechali także studenci Kompozycji Eksperymentalnej z Akademii Muzycznej w Poznaniu. Zaprezentowali koncert muzyki improwizowanej. Wskazuje to na rosnące znaczenie Spichlerza Gropiusa jako istotnego laboratorium twórczego na kulturalnej mapie Polski, a także Europy.
Dzień trzeci otworzył „Open mic”, czyli forma otwartej sceny, na której wszyscy czynni i bierni uczestnicy Festiwalu mogli zaprezentować swoją twórczość. Motywem przewodnim były grzyby, zatem zaprezentowane zostały bajki, wiersze lub piosenki grzybowe. Odbyły się także warsztaty z cyjanotypii z użyciem światła słonecznego. Zaprezentowano także spektakl interaktywny „Mysz Miejska/Mysz Wiejska” duetu Dziemidok/Clausen. Podsumowaniem oraz finałową celebracją Festiwalu był Leśny Pochód Dzieci: Najmłodsi uczestnicy i uczestniczki ubrani we własnoręcznie przygotowane stroje grzybów poprowadzili publiczność aż nad jankowski strumyk, gdzie zaprezentowali Cichy Koncert, grając na patykach, kamieniach, gałęziach i innych obiektach znalezionych w lesie.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura – Interwencje. Edycja 2024 oraz z programu KPO realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
